Phát triển bền vững dựa trên cơ sở bình đẳng giới trong doanh nghiệp

Phát triển bền vững dựa trên cơ sở bình đẳng giới trong doanh nghiệp

29/04/2021

Nội dung bài viết

Phát triển bền vững đang trở thành xu thế chung cũng như yêu cầu bức thiết của cả thế giới, đây cũng được xem là định hướng chiến lược của Việt Nam nói chung và của các doanh nghiệp nói riêng. Để đạt được mục tiêu phát triển bền vững, doanh nghiệp cần chú trọng vào một số hoạt động nhất định, trong đó thực hiện bình đẳng giới với một số tiêu chí đánh giá cụ thể là một trong những vấn đề đang nhận được nhiều sự quan tâm nhất. Mời bạn đọc cùng tìm hiểu thêm thông tin chi tiết qua bài viết dưới đây của chúng tôi!

1. Phát triển bền vững là gì?

Phát triển bền vững được định nghĩa là sự phát triển nhằm thỏa mãn được nhu cầu của thế hệ hiện tại mà không làm tổn hại đến khả năng đáp ứng các nhu cầu đó của các thế hệ tương lai trên cơ sở kết hợp chặt chẽ, hài hoà giữa tăng trưởng kinh tế, giải quyết các vấn đề xã hội và bảo vệ môi trường.

Đối với doanh nghiệp kinh doanh, phát triển bền vững có nghĩa là áp dụng các chiến lược và hoạt động kinh doanh đáp ứng nhu cầu của doanh nghiệp và các bên liên quan hiện tại như khách hàng, người lao động... đồng thời bảo vệ, duy trì và tăng cường nguồn nhân lực cùng tài nguyên thiên nhiên sẽ cần trong tương lai. (Theo iisd.org)

Phát triển bền vững là gì?

Phát triển bền vững là một trong những mục tiêu dài hạn, thể hiện tầm nhìn chiến lược của doanh nghiệp. Doanh nghiệp có thể có nhiều hướng đi để thực hiện được mục tiêu này như chú trọng vấn đề bình đẳng giới, thực hiện tốt trách nhiệm xã hội, quản lý an toàn và sức khỏe môi trường, quản lý chuỗi cung ứng có trách nhiệm... 

Mỗi ngành nghề, lĩnh vực đều có các giải pháp phát triển một cách bền vững riêng, nhưng cốt lõi chung của một doanh nghiệp bền vững chính là phải cân bằng được cả ba yếu tố về phát triển kinh tế, xã hội và môi trường. Các kế hoạch và hoạt động kinh doanh đều phải được triển khai dựa trên yêu cầu cân bằng đó, để không chỉ mang lại hiệu quả về kinh tế mà còn đảm bảo xử lý các rủi ro về xã hội và an toàn, sức khỏe môi trường. 

2.  Làm thế nào để doanh nghiệp phát triển bền vững?

2.1. Đảm bảo các điều kiện để phát triển kinh tế

  • Xác định rõ mục tiêu kinh doanh

Mỗi doanh nghiệp khi triển khai dự án, hoạt động mới đều phải trả lời được câu hỏi: "Vì sao lại làm điều mình đang làm?" Đây chính là kim chỉ nam dẫn đường cho mọi hoạt động từ tuyển dụng đến marketing, bán hàng hay phát triển sản phẩm mới của công ty.

  • Xây dựng hệ thống quản trị doanh nghiệp hiệu quả

Để có thể phát triển bền vững, các doanh nhân, nhà quản lý và chủ doanh nghiệp phải kiên định với chiến lược dài hạn này trong từng giai đoạn phát triển. Tuy nhiên, nhu cầu của doanh nghiệp ở từng giai đoạn là khác nhau, bởi thế nhà lãnh đạo phải luôn thay đổi tầm nhìn ngắn hạn theo từng thời điểm, dựa trên tình hình thực tế của môi trường nội bộ, môi trường vi mô và vĩ mô của doanh nghiệp. 

Hơn nữa, để đảm bảo doanh nghiệp phát triển một cách bền vững, việc quản trị doanh nghiệp phải được thực hiện đồng bộ, hiệu quả, tạo ra lợi thế cạnh tranh cao trên thị trường. 

  • Xây dựng, duy trì văn hóa doanh nghiệp

Văn hóa doanh nghiệp thể hiện được chiến lược công ty, duy trì sự phát triển bền vững nhờ truyền được cảm hứng cho nhân viên và đồng nhất giá trị doanh nghiệp. Đồng thời, chính văn hóa doanh nghiệp cũng là yếu tố giúp nâng cao năng suất và chất lượng công việc. Vì lẽ đó, việc xây dựng và duy trì văn hóa doanh nghiệp là điều hết sức quan trọng và cần thiết cho tất cả các doanh nghiệp.

Đảm bảo các điều kiện để phát triển kinh tế

  • Quan tâm, bảo vệ thương hiệu sản phẩm

Thương hiệu là giá trị vô hình nhưng lại có vai trò cực kỳ quan trọng trong việc tạo ra lợi nhuận và giá trị cho doanh nghiệp. Để điều hành một doanh nghiệp tăng trưởng bền vững, nhà lãnh đạo phải hiểu tầm quan trọng của việc xây dựng bản sắc thương hiệu và cả những sự kết nối về mặt cảm xúc giữa thương hiệu với khách hàng của họ. Chính sự kết nối này đã đưa khách hàng đến gần hơn với sản phẩm của doanh nghiệp và thậm chí trở thành những sợi dây gắn kết khách hàng với sản phẩm. Xây dựng một thương hiệu chính là phát triển và nuôi dưỡng những mối quan hệ đó.

  • Không ngừng đổi mới, sáng tạo  

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế thế giới và đặc biệt trước làn sóng của cuộc Cách mạng công nghiệp 4.0 đang diễn ra vô cùng mạnh mẽ hiện nay, đổi mới và sáng tạo đóng vai trò then chốt đối với sự sống còn và phát triển của doanh nghiệp.

Đổi mới, sáng tạo trong doanh nghiệp không chỉ là việc sáng tạo ra những sản phẩm mới, công nghệ mới mà còn là việc thay đổi phương thức trao đổi giữa doanh nghiệp với khách hàng, cách thức chăm sóc khách hàng hay đơn giản là trong cách thức giao tiếp giữa các nhân viên của doanh nghiệp.

2.2. Quan tâm đến an toàn sức khỏe môi trường

Quản lý tốt các tác động về môi trường là một thước đo mức độ hiệu quả trong việc xử lý thách thức chiến lược và vận hành của một doanh nghiệp. Chính vì thế, các nhà đầu tư cũng bắt đầu xem xét kỹ hơn các thông tin về môi trường để dự trù tốt hơn các rủi ro kinh doanh cũng như phản ánh kết quả cam kết phát triển bền vững trong danh mục đầu tư của mình.

Để đưa ra những định hướng chiến lược đúng đắn và phù hợp, doanh nghiệp cần nhận diện các xu hướng tác động đến môi trường và hệ sinh thái, bao gồm những vấn đề chung mang tính toàn cầu, các thách thức và cơ hội liên quan hay các vấn đề thuộc môi trường kinh doanh của tổ chức…Từ đó, trong quá trình hoạt động, doanh nghiệp hành động qua những việc làm thiết thực như chú trọng đến cảnh quan, không gian xanh mát, đảm bảo môi trường làm việc xanh, sạch, an toàn cho nhân viên và cộng đồng xung quanh,...

2.3. Chú trọng vấn đề xã hội - Nỗ lực thực hiện bình đẳng giới 

Trong một xã hội bình đẳng giới, nam và nữ đều được tiếp cận với giáo dục, dịch vụ chăm sóc sức khỏe, đào tạo nghề, tạo việc làm, tăng thu nhập, tham gia vào các hoạt động kinh tế, văn hóa, xã hội, chính trị… Bình đẳng giới có nghĩa là không còn sự phân biệt đối xử dựa trên giới tính, phụ nữ và nam giới có địa vị và cơ hội phát triển bình đẳng trong xã hội. Bình đẳng nói đến ở đây không có nghĩa là nam giới và phụ nữ hoàn toàn như nhau mà là các điểm tương đồng và khác biệt giữa họ vẫn được thừa nhận và tôn trọng.

Những doanh nghiệp hướng đến mục tiêu phát triển bền vững hiểu rằng, thúc đẩy bình đẳng giới trong việc thực hiện các chính sách nhân sự là yếu tố then chốt giúp nâng cao năng suất, hiệu quả lao động và tăng sự gắn bó, kết nối của nhân viên với doanh nghiệp.

Theo các đánh giá trên thế giới, cam kết thực hiện bình đẳng giới hay thúc đẩy quyền năng kinh tế của phụ nữ sẽ mang đến cho doanh nghiệp Việt những lợi ích toàn diện về hiệu suất, thương hiệu, thu hút nhân tài và tăng sức ảnh hưởng với cộng đồng doanh nghiệp toàn cầu.

>> Bình đẳng giới tại nơi làm việc mang lại lợi ích cho doanh nghiệp

3. Các tiêu chí về bình đẳng giới cần đảm bảo để doanh nghiệp phát triển bền vững              

3.1. Tỷ lệ cân bằng giữa số lượng nam nữ lao động

Trên thực tế, những đóng góp to lớn, đáng kinh ngạc của phụ nữ cho nền kinh tế về  trí tuệ, cường độ, thời gian lao động đã khiến cho nhiều người thay đổi nhận thức về vai trò của phụ nữ. 

Tuy nhiên, hiện nay vẫn còn sự chênh lệch khá lớn giữa vai trò và vị thế xã hội của phụ nữ. Phụ nữ chiếm 49% lực lượng lao động (xấp xỉ với tỷ lệ này ở nam giới) nhưng họ thường làm những công việc được trả lương thấp, nặng nhọc, hoặc có mặt nhiều trong vùng kinh tế phi chính thức (theo kết quả Tổng điều tra dân số và nhà ở năm 2019). Bên cạnh đó, tỷ lệ thất nghiệp của lao động nữ khá cao so với lao động nam do hạn chế về sức khỏe, thời gian chăm lo cho gia đình, nghỉ sinh và nuôi con. Trong kinh doanh, mới chỉ có 30% các chủ doanh nghiệp - chủ yếu là các doanh nghiệp vừa và nhỏ - là phụ nữ. 

Tỷ lệ cân bằng giữa số lượng nam nữ lao động

 

Trong bối cảnh toàn cầu hóa và tăng cường hội nhập ở nước ta hiện nay, đặc biệt là khi các hiệp định thương mại song phương giữa Việt Nam và các nước trong khối CPTPP và EU đang được triển khai, những nhà lãnh đạo doanh nghiệp phải đánh giá đúng vai trò và dành một tỷ lệ nhất định cho phụ nữ trong ban lãnh đạo của công ty để có được thuận lợi trong việc thuyết phục các cổ đông, các nhà đầu tư, thậm chí là nhân viên của họ về khả năng tăng giá trị của công ty mình và đạt được các mục tiêu phát triển bền vững. Việc duy trì tỷ lệ cân bằng giữa số lượng lao động nam nữ giúp doanh nghiệp cải thiện bình đẳng giới ở nơi làm việc, đóng góp vào tăng trưởng kinh tế, năng suất, và sự hài lòng trong công việc của người lao động (theo nghiên cứu của WGEA, Australia).

3.2. Bình đẳng giới về lương thưởng và phúc lợi

Hiến pháp Việt Nam bảo đảm quyền được trả lương bình đẳng, không phân biệt giới tính cho người người lao động làm công việc như nhau. Thêm vào đó, Bộ luật Lao động đưa ra nguyên tắc trả lương bình đẳng cho các công việc có giá trị như nhau và yêu cầu người sử dụng lao động trả lương bình đẳng cho tất cả người lao động với từng vị trí công việc cụ thể, không phân biệt giới tính.

Hơn nửa thế kỷ đã trôi qua, sự đấu tranh cho bình đẳng giới trong vấn đề lương, thưởng đã ngày càng đạt được nhiều kết quả tích cực hơn. Giờ đây, giới tính không phải là yếu tố quyết định lương thưởng, có thể thấy nhà tuyển dụng đang có những đánh giá rất công tâm, khách quan, tập trung vào nhìn nhận năng lực và mức độ đóng góp thực tế nhiều hơn. Quả thật, kỹ năng, kinh nghiệm thực tế và thái độ mới là những yếu tố quan trọng khi đánh giá một người lao động. 

Thu nhập chính là động lực cho người lao động làm việc, giúp nâng cao hiệu quả kinh tế. Đảm bảo được bình đẳng giới thu nhập không những giải phóng được sức lao động, tận dụng nguồn lực, làm lành mạnh thị trường lao động mà còn góp phần thúc đẩy hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp nói riêng và tăng trưởng của cả nền kinh tế nói chung trong dài hạn.

3.3. Bình đẳng giới trong chính sách phát triển nhân sự

Trong các kỳ đại hội, Đảng ta luôn nhấn mạnh vai trò của phụ nữ trong sự nghiệp phát triển kinh tế – xã hội của đất nước. Nghị định trong kỳ Đại hội gần nhất quy định: Người sử dụng lao động có trách nhiệm thực hiện quyền bình đẳng giữa lao động nữ và lao động nam trong tuyển dụng, sử dụng, đào tạo. Bên cạnh đó, Nhà nước cũng khuyến khích người sử dụng lao động: “Ưu tiên tuyển dụng, sử dụng phụ nữ vào làm việc khi người đó đủ điều kiện, tiêu chuẩn làm công việc phù hợp với cả nam và nữ” (điểm a khoản 1 Điều 5).

Nam, nữ cần được tạo cơ hội và điều kiện như nhau trong việc tiếp cận cơ hội việc làm, đặc biệt là những công việc đòi hỏi chuyên môn cao; cơ hội phát triển lên các vị trí lãnh đạo; các nguồn lực; thị trường; công nghệ thông tin. Sự bình đẳng phải được thể hiện cả trong tiêu chuẩn, tuổi tuyển dụng vào làm việc tại các cơ quan, tổ chức và nam, nữ phải được đối xử bình đẳng trong phân công công việc, bảo hộ lao động và tiền lương, tiền công. Không chỉ vậy, bình đẳng giới trong doanh nghiệp còn được thể hiện ở việc tạo điều kiện cho người lao động cân bằng công việc và cuộc sống thông qua chính sách làm việc linh hoạt và các chính sách thai sản, nghỉ chăm sóc con.Khi lợi ích khi thực hiện được bình đẳng giới trên phương diện này là không thể phủ nhận. Báo cáo chung của Intel và Dalberg cho thấy những công ty công nghệ với ít nhất một nhà lãnh đạo nữ có giá trị doanh nghiệp cao hơn 13% -16% so với các công ty có bộ máy điều hành chỉ bao gồm nam giới. Một khảo sát của First Round Capital cũng cho biết rằng đầu tư của họ vào các công ty với những người sáng lập là phụ nữ tốt hơn 63% so với đầu tư vào các công ty có đội ngũ sáng lập là nam giới. Các nghiên cứu, khảo sát của Goldman Sachs, Morgan Stanley, và World Economic Forum đều có những kết luận tương tự.

3.4. Văn hóa doanh nghiệp đa dạng và bao trùm  

Lao động nam và nữ phải được đối xử bình đẳng tại nơi làm việc. Người lao động bất kể là nam hay nữ đều có quyền làm việc và tự do lựa chọn việc làm, nghề nghiệp mong muốn. Họ cũng có thể tự do lựa chọn việc đào tạo nghề mà họ muốn tham gia và có quyền nâng cao kỹ năng nghề nghiệp của họ. Các hành vi phân biệt đối xử trên các cơ sở giới tính, dân tộc, màu da, tình trạng hôn nhân, tôn giáo, tín ngưỡng, nhiễm HIV, khuyết tật hoặc tham gia hoạt động công đoàn tại nơi làm việc cũng cần được loại bỏ hoàn toàn. 

Văn hóa doanh nghiệp đa dạng và bao trùm

Trên thực tế, nhiều nghiên cứu đã chỉ ra những lợi ích to lớn khi xây dựng được văn hóa doanh nghiệp đa dạng và bao trùm. Một nghiên cứu của McKinsey chỉ ra rằng các công ty đa dạng về giới có khả năng hoạt động tốt hơn so với các đối thủ cạnh tranh của họ 15%. Tính đa dạng và làm bao trùm nơi việc giúp khác biệt cá nhân được tôn trọng. Giá trị của sự khác biệt không chỉ được công nhận mà còn được khuyến khích, từ đó mang đến một môi trường làm việc lý tưởng, các cá nhân được khẳng định bản thân và phát triển sự nghiệp.

Đa dạng và bao trùm là hai yếu tố cần được doanh nghiệp thực hiện song song và đồng hành để tăng tối đa sự hài lòng cho nhân viên để nâng cao hiệu quả kinh doanh của doanh nghiệp và phát triển bền vững, lâu dài. Khi có được một nguồn nhân lực đa dạng và tiềm năng thì việc doanh nghiệp cần làm tiếp theo chỉ là tập trung giúp họ hòa nhập với môi trường làm việc để sẵn sàng cống hiến và khẳng định bản thân.

4. Thực tế phát triển bền vững dựa trên cơ sở bình đẳng giới trong các doanh nghiệp ở Việt Nam hiện nay

Việt Nam ngày càng hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới, vì thế thực hiện phát triển một cách bền vững là xu thế tất yếu mà các doanh nghiệp hướng đến.

Với Bộ chỉ số phát triển gồm các tiêu chí đánh giá mức độ phát triển bền vững của doanh nghiệp do Bộ Kế hoạch và Đầu tư ban hành trong thông tư số 03/2019/TT-BKHĐT, mỗi doanh nghiệp sẽ tự đánh giá được vị trí của mình trên chặng đường dài để có định hướng cho những bước tiến tiếp theo. Để đáp ứng được Bộ chỉ số này, mỗi doanh nghiệp cần thực hiện đầy đủ những hoạt động đảm bảo việc phát triển kinh tế, quan tâm đến lợi ích xã hội và bảo vệ môi trường như đã nói đến ở trên. Theo một khảo sát gần đây, có tới 60 % doanh nghiệp tham gia trả lời cho biết họ đã đạt kết quả sản xuất kinh doanh tốt hơn với năng suất lao động cao hơn, đồng thời đảm bảo tốt hơn quyền lợi cho người lao động khi thực hiện Bộ chỉ số này. Trong khi đó, chỉ có 27% doanh nghiệp không thực hiện Bộ chỉ số đồng ý với điều ngược lại. 

Trong Bộ chỉ số đó, bình đẳng giới là một trong những chủ đề được quan tâm và thảo luận nhiều nhất. Số liệu năm 2020 tại Diễn đàn doanh nghiệp Việt Nam cho thấy, có đến hơn 71% phụ nữ Việt Nam tích cực tham gia vào thị trường lao động, tỷ lệ phụ nữ có bằng đại học cao hơn 5% so với nam giới. Tuy vậy, nhìn chung, phụ nữ Việt Nam vẫn phải chịu nhiều sự bất bình đẳng trong công việc, ví dụ điển hình là mức lương của họ thấp hơn 12% so với các đồng nghiệp nam.

Hiện nay, trong tổng lực lượng lao động từ 15 tuổi trở lên, nữ giới chiếm 48,5%. Trong tổng số lao động làm việc ở các doanh nghiệp của cả nước, nữ giới chiếm 42,1% (trong đó, doanh nghiệp Nhà nước 32,1%, doanh nghiệp ngoài Nhà nước 36,3%, doanh nghiệp FDI 66,8%). Những doanh nghiệp do phụ nữ lãnh đạo thường có sự phát triển bền vững, toàn diện hơn và tham gia công tác xã hội tích cực hơn. Thu nhập bình quân đầu người 1 tháng của gia đình do nữ làm chủ hộ cao hơn 22,4% so với con số tương ứng của nam.

Thực tiễn cho thấy, tình hình kinh doanh của các doanh nghiệp trong bối cảnh COVID-19, những doanh nghiệp hoạt động theo mô hình quản trị theo hướng phát triển một cách bền vững, trong đó chú trọng vấn đề bình đẳng giới, đã chứng tỏ được khả năng chống chịu cao hơn, kiên cường hơn so với các doanh nghiệp khác. Định hướng này giúp các doanh nghiệp chủ động hơn khi đối diện với khó khăn và thử thách. Trên thực tế, đã có không ít doanh nghiệp đạt được sự thành công và trụ vững hoạt động trước những ảnh hưởng tiêu cực của dịch bệnh. Không chỉ vậy, nhiều doanh nghiệp còn tìm ra được cơ hội bứt phá, vượt lên khó khăn để còn mở rộng thị trường, đóng góp cho ngân sách Nhà nước.

Trong bối cảnh đại dịch COVID-19 và tác động của vấn đề bình đẳng giới trong doanh nghiệp cộng đồng doanh nghiệp cần hợp tác chặt chẽ với nhau, có những chính sách phù hợp để phát triển bền vững nhằm đem đến sự thịnh vượng lâu dài và ổn định cho toàn xã hội.

Để được tư vấn thúc đẩy doanh nghiệp của bạn phát triển bền vững, hãy nhanh tay đăng ký tham gia khóa học Tư vấn doang nhiệpKhóa học đào tạo doanh nghiệp, Chứng nhận GearsChứng chỉ Edge để sớm hạn chế hạn chế hành vi quấy rối tình dục tại nơi làm việc, xây dựng một môi trường làm việc lành mạnh, tạo điều kiện cho nhân viên phát huy tối đa năng lực sẵn có của họ. Góp phần thúc đẩy tăng trưởng doanh nghiệp trong thời kỳ mới hội nhập và phát triển!

Xem thêm: 03 Thách thức cho doanh nghiệp giai đoạn phục hồi

>>> Tham gia mạng lưới VBCWE để cùng nhau thu hẹp khoảng cách giới từ đó xây dựng môi trường làm việc hạnh phúc và một nền kinh tế bền vững: http://vbcwe.com/dang-ky-tham-gia

>>>Liên hệ director@vbcwe.com để được tư vấn thêm về gói đào tạo và xây dựng chính sách bình đẳng, đa dạng và bao trùm tại nơi làm việc.